(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 015

॥ శ్రీః ॥
3.15. అధ్యాయః 015
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి సాల్వసమాగమసమయే ఉగ్రసేనకృతద్వారకారక్షణప్రకారకథనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

3-15-0(16282)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-15-0x(1828)
వాసుదేవ మహాబాహో విస్తరేణ మహామతే।
సౌభస్య వధమాచక్ష్వ న హి తృష్యామి కథ్యతః ॥ 3-15-1(16283)
వాసుదేవ ఉవాచ। 3-15-2x(1829)
హతం శ్రుత్వా మహాబాహౌ మయా శ్రౌతశ్రవం నృప।
ఉపాయాద్భరతశ్రేష్ఠ సాల్వో ద్వారవతీం పురీం ॥ 3-15-2(16284)
అరుణత్తాం సుదుష్టాత్మా సర్వతః పాండునందన।
సాల్వో వైహాయసం చాపి తత్పురం వ్యూహ్య ధిష్ఠితః ॥ 3-15-3(16285)
తత్రస్థోఽథ మహీపాలో యోధయామాస తాం పురీం।
అభిసారేణ సర్వేణ తత్ర యుద్ధమవర్తత ॥ 3-15-4(16286)
పురీ సమంతాద్విహితా సపతాకా సతోరణా।
సచక్రా సహుడా చైవ సయంత్రఖనకా తథా ॥ 3-15-5(16287)
సోపశల్యప్రతోలీకా సాట్టాట్టాలకగోపురా।
సచక్రగ్రహిణీ చైవ సోల్కాలాతావపోథికా ॥ 3-15-6(16288)
సోష్టికా భరతశ్రేష్ఠ సభేరీపణవానకా।
సతోమరాంకుశా రాజన్సశతఘ్నీకలాంగలా ॥ 3-15-7(16289)
సభుశుండ్యశ్మగుడకా సాయుధా సపరశ్వధా।
లోహచర్మవతీ చాపి సాగ్నిః సగుడశృంగికా।
శాస్త్రదృష్టేన విధినా సుయుక్తా భరతర్షభ ॥ 3-15-8(16290)
రథైరనేకైర్వివిధైర్గదసాంబోద్ధవాదిభిః।
పురుషైః కురుశార్దూల సమర్థైః ప్రతివారణే ॥ 3-15-9(16291)
అతిఖ్యాతకులైర్వీరైర్దృష్టవీర్యైశ్చ సంయుగే।
మధ్యమేన చ గుల్మేన రక్షిభిః సా సురక్షితా।
ఉత్క్షిప్తగుల్మైశ్చ తథా హయైశ్చ సపతాకిభిః ॥ 3-15-10(16292)
ఆఘోషితం చ నగరే న పాతవ్యా సురేతి వై।
ప్రమాదం పరిరక్షద్భిరుగ్రసేనోద్ధవాదిభిః ॥ 3-15-11(16293)
ప్రమత్తేష్వభిఘాతం హి కుర్యాత్సాల్వో నరాధిపః।
ఇతి కృత్వాఽప్రమత్తాస్తే సర్వేవృష్ణ్యంధకాః స్థితాః ॥ 3-15-12(16294)
ఆనర్తాశ్చ తథా సర్వే నటనర్తకగాయకాః।
బహిర్నిర్వాసితాః సర్వే రక్షద్భిర్విత్తసంచయం ॥ 3-15-13(16295)
సంక్రమా భేదితాః సర్వే నావశ్చ ప్రతిషేధితాః।
పరిఖాశ్చాపి కౌరవ్య కీలైః సునిచితాః కృతాః ॥ 3-15-14(16296)
ఉదపానాః కురుశ్రేష్ఠ తథైవాప్యంబరీషకాః।
సమంతాత్క్రోశమాత్రం చ కారితా విషమా చ భూః।
`సంక్రమా భేదితాః సర్వే ప్రాకారాశ్చ నవీకృతాః ॥' 3-15-15(16297)
ప్రకృత్యా విషమం దుర్గం ప్రకృత్యా చ సురక్షితం।
ప్రకృత్యా చాయుధోపేతం విశేషేణ తదాఽనఘ ॥ 3-15-16(16298)
సురక్షితం సుగుప్తం చ సర్వాయుధసమన్వితం।
తత్పురం భరతశ్రేష్ఠ యథేంద్రభవనం తథా ॥ 3-15-17(16299)
న చాముద్రోఽభినిర్యాతి న చాముద్రః ప్రవేశ్యతే।
వృష్ణ్యంధకపురే రాజంస్తదా సౌభసమాగమే ॥ 3-15-18(16300)
అనురధ్యాసు సర్వాసు చత్వరేషు చ కౌరవ।
బలం బభూవ రాజేంద్ర ప్రభూతగజవాజిమత్ ॥ 3-15-19(16301)
దత్తవేతనభక్తం చ దత్తాయుధపరిచ్ఛదం।
కృతోపధానం చ తదా బలమాసీద్విశాంపతే ॥ 3-15-20(16302)
న కృప్యవేతనీ కశ్చిన్న చాతిక్రాంతవేతనీ।
నానుగ్రహభృతః కశ్చిన్న చాదృష్టపరాక్రమః ॥ 3-15-21(16303)
ఏవం సువిహితా రాజంద్వారకా భూరిదక్షిణైః।
ఆహుకేన సుగుప్తా చ రాజ్ఞా రాజీవలోచన ॥ 3-15-22(16304)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి అర్జునాభిగమనపర్వణి పంచదశోఽధ్యాయః ॥ 15 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-15-1 కథ్యతః కథయతః ॥
3-15-2 శ్రుతశ్రవా శిశుపాలమాతా ॥
3-15-5 పతాకా ధ్వజాంచలః। తోరణాని బహుర్ద్వారాణి। చక్రాణి యోధగణాః। హుడాస్తదాశ్రయస్థానాని। యంత్రాణి ఆగ్నేయౌషధబలేన దృషత్పిండోత్క్షేపణాని। ఖనకాః సురంగద్వారా గుప్తమార్గకర్తారః ॥
3-15-6 ఉపశల్యా లోహముఖాః కీలాస్తద్యుక్తాః। ప్రతోల్యో రథ్యామార్గా యస్యాం సా। అట్టాలకాః ఉపరిగృహాః। గోపురాణి పురద్వారాణి। సాట్టాని అట్టేన అనేన సహితాని అట్టాలకాదీని యస్యాం సా చక్ర గ్రహణీ సైన్యనిగ్రాహికా। సోల్కాలాతావపోథికా సోల్కమలాతం జ్వాలాసహితముల్ముకం యస్యాం సోల్కాలాతా। అవబద్ధాః పోథికాః యంత్రబద్ధాః కాష్ఠపాషాణాదయో రిపూణాముపరి పాతనాయ యస్యామితి ప్రాంచః। సకచగ్రహిణీ చైవ ఇతి క. ట. పాఠః ॥
3-15-7 ఉష్ట్రికా మృచ్చర్మమయాని భాండాని। సర్ష్టికా సాంకుశేతి క. ట. పాఠః। ఋష్టయ ఆయుధవిశేషాః ॥
3-15-8 అశ్మగుడకాః వర్తులీకృతాః పాణాణాః। లోహమయాని చర్మాణి కమఠపృష్ఠాకారాణి ప్రహారవారకాణి। సాగ్నిః ఆగ్నేయౌషధసహితా। గుడా గోలకాః। శృంగికాస్తదుత్క్షేపకయంత్రాణి ॥ 3-15-9 సమంతాత్పరిపాలితే ఇతి క. పాఠః ॥
3-15-13 నివాసితాః క్షిప్రం ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-15-14 సంక్రమా నదీసేతవః। కీలైః శూలైః। సునిచితా వ్యాప్తాః ॥
3-15-15 ఉదపానాః కూపాః। అంబరీషో గుప్తాగ్నిః। విషమా లోహకంటకాద్యాకీర్ణా ॥
3-15-19 అనురథ్యాసు ప్రతిరధ్యం ॥
3-15-20 వేతనం ధనం। భక్తం నిత్యభోజనం। కృతోపధానం కృతవిశేషం
॥ 3-15-21 కుప్యం స్వర్ణరూప్యేతరద్ధనం తాంరాది। గ్రహో రణోద్యమస్తమనులక్షీకృత్య భృతోఽనుగ్రహభృతస్తత్కాలస్వీకృతో న కశ్చిత్ కింతు చిరసంభృతా ఏవ। నాదత్తవేతనః కశ్చిత్ ఇతి క. ఠ. పాఠః ॥
3-15-22 ఆహుకేన ఉగ్రసేనేన। భూరిదక్షిణేతి ఝ. పాఠః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.